فایل شاپ
فروش مقاله،تحقیقات و پروژه های دانشجویی،دانلود مقالات ترجمه شده،پاورپوینتفایل شاپ
فروش مقاله،تحقیقات و پروژه های دانشجویی،دانلود مقالات ترجمه شده،پاورپوینتتحقیق شهر
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 1368 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 27 |
مقدمه
ابتدا بحث پرسشی را مطرح می‌کنیم. این پرسش ممکن است بی‌فایده و سطحی به نظر برسد. اما روش مطالعه ما به پاسخ آن بستگی دارد. پرسش این است:
تعریف شهر چیست؟
بسیاری از پژوهشگران علوم گوناگون، تعریف‌هایی متفاوتی از شهر ارائه داده‌اند؛ مثلا‌ً جغرافی‌دانان پدیده تمرکز اقوام و تجمع آنان را بیشتر با ملاحظه شرایط محیطی مجاور و مقتضیات زمینی که شهر در آن پا می‌گیرد، ارزیابی می‌کنند. آنها این مطالعه را بیشتر به تقسیم‌بندی زمینهای تحت ساخت و ساز، و زمینهای آزاد اختصاص می‌دهند و کمتر به جنبه‌های شهری آن توجه می‌کنند.
جامعه‌شناسان به روابط انسانی میان شهروندان توجه نشان می‌دهند.
حقوقدانان و سیاستمداران مسأله اصلی را ساختارهای اجتماعی و سیاسی و قوانین و مقرراتی ارزیابی می‌کنند که زندگی جمعی شهروندان را سامان می‌دهد.
اقتصاددانان برنامه‌ریزی سرمایه‌گذاری و استفاده بهینه از استعدادهای اقتصادی جامعه را هدف مطالعه خود قرار می‌دهند.
همان گونه که ملاحظه میشود، همه جا سخن از دیدگاه مختلف و یک سویه است که البته همگی قابل احترامند ولی جامع نیستند. اما، شهرساز (مهندس یا معمار) تعریفی جامع از شهر بیان می‌کند.
از دید شهرساز، شهر همواره خود را با افرادی که در آن زندگی می‌کنند، تطبیق می‌دهد و ساکنان شهر، آن را تغییر می‌دهند. این انطباق و رابطه متقابل در حال انجام یافتن و شکل گرفتن دائمی است.
از مجموعه علوم یاد شده، شهرسازی یا به تعریف دیگر، علمی که ساماندهی شهر یا ساماندهی توده‌های مستقر در قطعه‌ای از زمین را به عهده دارد، (که از آن در زبانهای مختلف Town Planing وStadtebau و غیره تعبیر میشود.) تولید می‌یابد. به این طریق شهرسازی چهره سه‌گانه علم، تکنولوژی و هنر را به خود می‌گیرد:
علم: زیرا مطالعه پدیده‌های طبیعی وانسانی برای کشف قوانین مورد نیاز جهت هدایت ما برای تحقق ما را به عهده دارد.
تکنولوژی: از این جهت که پیشرفتهای بدست آمده در علم، کاربردی جهت پاسخگویی به نیازهای بسیار متنوع زندگی داشته باشد.
هنر: بدین سبب که همواره از احساسات بشری استفاده می‌کند و به زیبایی و هماهنگی و همسازی توجه دارد، و با تلاش برای خلق جذابیتهای محیطی در زندگی روزمره، به آسایش دست می‌یابد و روح و نشاط را کشف می‌نماید.
از مباحث بالا بر می‌آید که شهرساز به تنهایی قادر نخواهد بود همه کارها را انجام دهد ولی می‌تواند و باید نقش هماهنگ کننده تخصصهای مختلف را به منظور دستیابی به مناسبترین برنامه ریزی و تقسیم‌بندی ایفا کند. شهرساز باید توانایی‌های مختلف را در خود ایجاد نماید. و دارای حس مشاهده قوی باشد. همواره به خاطر داشته باشید که مسئولیتی سنگین بویژه در برابر نسلهای آینده برعهده دارد.
شهرسازی را در یک جمع‌بندی می‌توان به مثابه مقرراتی دانست که به جمعیتها می‌پردازد و از این طریق به نسبت به ساماندهی منطقی شهرها، سرزمینها، حومه آنها، ابزار تولید و ارتباط جمعی و ... به منظور دستیابی به شرایط بهتر زندگی فردی و اجتماعی اقدام می‌نماید.
شهرسازی به عنوان یک علم، پیشینه چندانی ندارد ولی به عنوان هنری که تا کنون موفق به ارائه راه حلهایی بسیار مطلوب برای مشکلات شهری شده است بسیار قدیمی است.
در گذشته اعتقاد بر آن بود که هیپوداموس (Hypodamous) اولین کسی بوده است که قسمتهای مختلف شهر را آگاهانه در ارتباط با هم دیده و او را پدر شهرسازی می‌دانستند ولی اکثریت این باور را مردود دانسته‌اند و اعتقاد دارند که هنر شهرسازی برای اولین بار در یونان مطرح نشده است. و احتمال می‌دهند که هیپوداموس شخصی ناشناس در هاراپا بوده است. با توجه به روابط منظمی که بین قسمتهای مختلف شهرهای هاراپا (Harappa) دیده شده است. در این محدوده به دنبال بانیان هنر شهرسازی می‌گردند البته نظام شبکه‌های شطرنجی در کاهون (Kahun) در 2670 قبل از میلاد و سپس در تل‌العمارانه (Tel-el amarna) و دیگر نقاط مطرح میگردد که با توجه به دارا نبودن معیارهای خاص در شهرسازی آنها را مورد قبول نمی‌دانند.
معروف است که نخستین پیامبری که به امر شهرسازی توجه خاص داشته حزقیال نبی بوده است که حدود 600 سال قبل از میلاد منطقه‌بندی را در شهر معمول نمود و دستور داد بیت‌المقدس از لحاظ شهرسازی به مناطقی چند تقسیم و در هر منطقه قسمتی از تأسیسات عمومی و خصوص بنا شود و شاید بتوان گفت نخستین بار بود که بشر در شهر خود قسمتی را به تأسیسات مذهبی و قسمت دیگر را به ساختمانهای دولتی و بخشی را به محل سکونت اختصاص داد.
شکل شهر
کار اصلی طراحی شهری تعیین شکل مطلوب برای شهر است. گرچه طراحی شهری به غیر از مقیاس شهر و مناطق شهری در دو مقیاس طراحی پروژه و طراحی شبکه نیز کاربرد دارد لیکن مباحث نظری مربوط به شکل شهر عمدتاً در مقیاس کل شهر مطرح شده است.
مواد خامی که طراح شهر از آنها به منظور شکل دادن به شهر استفاده می‌کند عبارتند از: فضا به مفهوم فضاهای عمومی شهر نظیر خیابانها، میدانها، پارکها و مکان، مقیاس، شکل و ارتباط بین آنها. واژگان فضا در ادبیات طراحی شهری نسبتاً غنی است. محور دید، حیاط، فضای تنگ، فضای پر پیچ و خم، دالان، مسیر، رؤیه، سقف، فضای باز طبیعی، پارک، کاسه، تاج، دره واز این قبیل نمونه‌‌ها از این واژگانند.
فعالیتهای مرئی که می‌تواند در جذابیت و عملکرد بهتر فعالیتها و فضاها مؤثر باشند.
توالی: فضای شهر متشکل از شبکه‌ای از فضا ها است با دیدهای متوالی. یک دید واحد آنقدر اهمیت ندارد تا مجموعه‌ای مرتبط از دیدها بیرون آمدن از یک فضای تنگ و باریک و وارد شدن به یک فضای گشاد تأثیر عمده‌ای بر تجربه‌کننده می‌گذارد. یکی از کارهای اساسی طراحی شهری اینست که فضاهای شهری را به عنوان فضاهایی مورد تجزیه و تحلیل قرار دهد که شخص در آنها به حرکت می‌پردازد.
ارتباطات: هر فضا معانی خاصی را به استفاده کنندگان آن منتقل می‌کند. خواه این کار از طریق نمادهای صریح صورت گیرد و یا بر اساس معلومات مشاهده‌گر از معانی اشکال و حرکات مشهود. این معانی بصور گوناگون در فضا پخش شده‌اند.
سطوح: رویة دیوارها، سقفها و کفها از مشخصات بارز و کاملاًُ مرئی هر فضای شهری است با عملکردها و معانی نمادی گوناگون.
عناصر طبیعی: (نظیر سنگ، خاک، آب) اینها بستر اصلی زیستگاها را تشکیل می‌دهند و بصور و معانی مختلف می‌توانند در شکل‌دهی شهر نقش داشته باشند.
شناسایی روستای پرگو
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 33 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 76 |
بخش اول :
شناسایی کل روستا
الف: شناسایی محیط جغرافیایی
- هویت روستا
روستای پرگو در فاصله 9 کیلومتری جادة یونیک ( میانه) گنجگاه در بخش سنجبد غربی خلخال که به شهرستان کوثر تغییر نام یافته است. و در میان دو کوه مرتفع گونئی (مطلع آفتاب) در شرق و قوزئی (مقتل آفتاب) در غرب ودرکنار روستای بسیار کهن ابراهیم اباد واقع شده‌است و براساس اسنادو حدود نامه‌های قدیمی این روستا از آبادیهای بسیار کهن منطقه خلخال بوده‌است.
- آشنایی با منطقة خلخال
خلخال یکی از شهرستانهای استان اردبیل میباشد که در دامنه غربی کوههای تالش واقع شده‌است.خلخال از گذشته‌های دور مکان علم ودانش بوده‌است بطوری که شاعر نام‌آور« رشیدالدین اخسیکتی» که خود از اهالی ماورا‌ء النهر بوده برای زیارت اهل علم به این شهر می‌آید و آنچنان شیفتة محیط علمی این شهر میشود که برای مدتی ساکن این دیار میگردد. درکتاب (حدودالعالم) و(مراصد الاطلاع) که در صده‌های آغازین هجری نوشته‌شده از خلخال با نامهای (خونه) و (خونج) یاد شده که در آن هنگام حاکم نشین بوده‌است بعدها(فیروزآباد) که برفراز تپه(پردلیس) بناشده بود مرکز حاکم نشین خلخال میشود و بعد از آن نیز( هروآباد) مرکزیت این منطقه را عهده‌دار شده‌است که امروز به شهر خلخال معروف است.
در مورد خلخال در( بستان السیاحه) و( ریاض‌السیاحه) نیز آمده‌است که خلخال مکانی نیک و جایی به دل نزدیک است و مردمانش از متاع حسن و علم برخوردارند و عموم مردم آن در میهمان‌نوازی معروف و در دلیری تیراندازی و چابکی بی‌نظیرند.
هرودوت – مورخ یونانی – می‌نویسد خلخال ولایتی است که شهر( هراوان) در دامنة کوه( ازنوان) در آن شهر واقع شده و (پرده‌هور) در آن میباشد.
دربارة وجه تسمیة دارالمرزین خلخال نیز عقیده بر این است که چون از دیرباز زنان و دختران این دیار مچ پاهای خود را با حلقه‌هایی از سیم و زر می‌آراسته‌اند بنابراین واژة خلخال براین سرزمین اطلاق شده‌است.وبرخی نیز بر این عقیده هستند که چون کوه ها این منطقه را مانند خلخال احاطه نموده اندبه این نام مشهور شده است .
-ناهمواریها آب و هوا
روستای پرکوه در اتفاع 1980 متری از سطح آبهای آزاد و در میان دو کوه گونئی و قوزنئی ودرنزدیکی روستای قدیمی ومتروک ابراهیم اباد بنا شده‌است که ارتفاع کوههای این منطقه درنهایت 2046 متر است. و همین امر باعث گردیده که این منطقه دارای آب و هوائی کوهستانی باشد. این منطقه دو نوع باد باران‌آور می‌وزد که عبارتند از:
1- بادهای باران‌آور مدیترانه که از مبدأ آن دریای مدیترانه میباشد و از غرب می‌وزد.
2- بادهای باران‌آور غربی که مبدأ وزش آن اقیانوس اطلس میباشد فصل وزش این بادها زمستان است و به همین علت در این منطقه زمستانهای بسیار سرد و پربرف دیده میشود که گاهی ارتفاع برف به 1 تا 5/1 متر می‌رسد بگونه‌ای که مردم از روی بامها رفت و آمد می‌کنند.
اما در فصل تابستان به علت واقع شدن دربین کوه های اذربایجان وعدم وزش بادهای باران‌آور بارندگی چندانی وجود ندارد و به علت تفاوت میزان رطوبت و بارندگی تابستان و زمستان این منطقه تفاوت دمای دو فصل نیز بسیار محسوس میباشد بگونه‌ای که در بعضی از تابستانها این منطقه به علت عدم بارش وابستگی اقتصادی و معیشتی به کشت دیم دچار خشکسالی و نابودی مزارع میگردد.
-منابع آب
منابع آب این روستا شامل دو بخش است .
1- آبهای جاری که رود پرگی‌جای( رود پرگو) از کنار این روستا گذشته و در نزدیک روستای گنجگاه به رود سنگورچای پیوسته و در نهایت به رود قزل‌اوزن سرازیر میشود.
2-چشمه‌های این روستا که در فواصل دور و نزدیک اطراف این روستا واقع شده‌اند عبارتند از: سویوق‌بلاغ( چشمه‌سرد) که سرمای آن به حدی است که حتی در تابستان نیز نمی‌توان پیش از چند ثانیه دست را در آب نگاه داشت چای بلاغ( چشمه‌رود) که آب آن به رود پرگی‌چای می‌ریزد. داش‌بلاغ( چشمه‌سنگی) کورجابلاغ و رود اورتمه‌بلاغ که در روستای قدیم ابراهیم‌آباد واقع شده و آب روستا به وسیلة لوله‌کشی از این چشمه به روستا منتقل میشود.
-پوشش گیاهی و جانوری
دراین ناحیه به علت کوهستانی بودن بیشتر زمینهای هموار به صورت باغ یا مزرعه درآمده‌اند و از زمینهای شیبدار و سنگلاخی که برای کشاورزی مناسب نیست بعنوان چراگاه استفاده میشود که گاهی نیز در میان این چراگاهها درختچه‌های کوتاه خودرو می‌روید و در بعضی از قسمتها و بخصوص در اطراف باغات و مزارع درختان سرو تبریزی و بیدمجنون و نارون هم دیده میشود و در باغهای این منطقه درختان میوه‌ای همچون زردآلو، سیب سبز،گلابی، گردو، آلبالو، گیلاس مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد و در مزارع آن گندم و لوبیا و نخود( به صورت محدود) به صورت دیم کشت میشود که بیشتر برای استفاده خود روستائیان میباشد. با توجه به پوشش گیاهی و وضعیت آب و هوایی این منطقه حیواناتی نظیر گرگ- روباه- و خرگوش – خرس- وکبک بلدرچین – زاغ پرستو- لاک‌پشت در این منطقه زندگی می‌کنند که روستائیان از حمله‌های گرگ و روباه وبه صورت نادر ببر و خرس در قدیم به حیوانات اهلی خویش مانند گاو – گوسفند- بز- اسب- قاطر والاغ و طیورات گله‌مندمی باشند و البته در زمستان نیز آب‌گوشت بلدرچین و کباب گوشت خرگوش و کبک آنها نیز به راه است (البته به صورت محدود).
ب: تاریخچه روستا
-گذشته روستا
بنابراسناد تاریخی موجود واقوال ریش‌سفیدان اولین بانیان روستای پرگو شش برادر از اهالی شیروان بوده‌اند که حدود 900 سال پیش به علت نزاعهای قومی طایفه‌ای از منطقه خویش به خلخال و پرگو گریخته‌اند البته برخی نیز بنای این روستا را منسوب به دوران اشکانی می‌دانند. مشخص نیست که آیا قبل از ورود این شش برادر به این منطقه در آغاز کسی درروستای ابراهیم اباد زندگی می کرده ویا هنگام ورودانان روستای ابراهیم اباد متروکه بوده است . آنچه مسلم است این است که بانیان این روستا همان شش برادر معروف هستند که عبارتند از: ابوالفتح، صادق، مهدی‌خان، حاجی‌عیوض، میرزاعلی، حیدرخان که هر کدام از آنها به ترتیب سررشته طایفه‌های ابراهیمی- حاجی عیواضلی- میرزالی( سلامی- مرادی)، (میزراعلی- حیدرخانی) هستند که بعدها خانواده وطایفه‌های سادات کمالی( آل هاشم‌لی- سلیمانی) عزیزیان- حیدرلی- هاشمی- ناصری و ملکی و …… به آنها اضافه شدند.
اقوال مختلفی در مورد وجه تسمیه‌های پرگو ذکر شده برخی نام پرگو را شکل تغییر یافته برکوه به علت کوهستانی بودن منطقه می‌دانند برخی دیگر نیز آن را برگفته از پیرگور( به علت داشتن گورهای قدیمی) و بعضی دیگر پرقو به علت قرارگرفتن در منطقه کوهستانی و ییلاقی می‌دانند.
-اماکن تاریخی روستا
- روستای ابراهیم آباد در شمال روستا در منطقة چوبان یاستیقی که هنوز بناهای قدیمی در آنجا دیده میشود.وبنا به گفته ریش سفیدان روستا از زمانهای گذشته ودر زمان پدران پدران انهانیز انجا ویرانه بوده است .
- امامزاده معروف( حیدرآباد) درشرق که قبرستان روستا در اطراف آن بناشده‌است .
- قلعه تپه سی ( قیزقلعه) که در بین اهالی روستا معروف است که در آن قبر‌های باستانی در گذشته‌های دور وجود داشته و در قدیم نیز مردم برای پنهان‌کردن مسکوکات خود در آن منطقه می رفتند که بعدها در هنگام جنگ جهانی دوم که ارتش شوروی وارد ایران شده و شمال ایران را اشغال نموده بود روی تپه‌ای که این بنا ساخته شده‌بود یک سنگر سنگی ساختند که محل استقرار تیربار و مسلسل بوده‌است. که دیگر آثاری از آن باقی نمانده.
- سنگر ارتش سرخ که هنوز آثار آن برجای است که حتی علامت داس چکش حک شده برروی میله وسط سنگر به صورت کم‌رنگ دیده میشود.این سنگر نیز به مانند سنگر قبلی از سنگهای اطراف وبر روی بلندی (تپه)به منظور نگهبانی و دیده بانی ساخته شده است .
- کوههای اکیزلر(دوقلوها) در 5 کیلومتری غرب روستای پرگو واقع شده‌است که مردم روستاهای اطراف قبل از فصل درو در آنجا جمع شده و قربانی می‌نمودند و پس از صرف ناهار باز گشته و درو را آغاز می‌نمودند که به نظر می رسد این رسم از دوران پیش از اسلام باقی مانده است وبه جشن درو معروف است. ریش‌سفیدان روستا بیان می‌کنند که سالهای پیش از‌آنجا مسکوکات قدیمی بدست آمده و از سال 1356 توسط سازمان میراث فرهنگی حصارکشی شده و از ورود مردم به آنجا جلوگیری میشود.
شناخت اقلیم ها
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 38 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 30 |
شناخت اقلیم ها
صاحب نظران نسبت به تقسیم بندی اقلیمی جهان و منطقه دیدگاههایی متفاوت دارند. بر اساس نظریه کوپن دانشمند اتریشی جهان به پنج نوع اقلیم شامل بارانی و استوایی، گرم و خشک، گرم و معتدل، سردو برفی،و قطبی تقسیم می شود.(ایران با قرار گرفتن دربین 26 تا 42 درجه عرض جغرافیایی شمالی در منطقه گرم قرار گرفته است)
در مورد تقسیمات اقلیمی ایران دانشمندان نظرات گونا گونی مطرح نموده اند.از جمله تقسیمات چهار گانه اقلیمی ایران که آقای دکتر حسن گنجی پیشنهاد کرده اند.این چهار اقلیم عبارتند از:معتدل و مرطوب(سواحل جنوبی دریای خزر)،سرد.وبرفی(مناطق کوهستانی غرب کشور)،گرم و خشک(فلات مرکزی شامل دو قسمت بیابانی و نیمه بیابانی)،گرم و مرطوب(سواحل جنوبی ایران)
به منظور شناحت نوع اقلیم وویژگیهای معماری و شهری معیارهای زیر مطرح می گردد:
اقلیم معتدل مرطوب
از خصوصیات این اقلیم می توان رطوبت زیاد،اعتدال درجه حرارت (دمای هوا در تابستان بین 35 تا 30 درجه و در شیب بین 20 تا 22 درجه و در زمستان زیر صفر نمی رود)،و بارندگی زیاد نام برد.شهرهای رشت،بندر انزلی،بابلسرو... در این اقلیم قرار دارند.
معیارهای اقلیم معتدل و مرطوب:
- به لحاظ استفاده از تهویه بهتر استقرار مجتمعها معمولا در بالای بلندی(دردامنه کوهها که رطوبت کمتر است و بر روی پاییه های سنگی یا گلی)شکل می گیرد.
- استقرار ساختمانها بهتراست بین زاویه 15 درجه به طرف محور غرب و45 درجه به طرف محور شرق باشد.
- بناها نبایستی در سایه باد یکد یگر قرار بگیرند و ارتفاع ساختمان ها بهتر است متوسط در نظر گرفته شود.
- فرم ساختمانها در طول شرق وغرب کشیده می شودو همان طوری که بیان شد در تمامی فضاها کوران ایجاد میگردد.
- ساختمانها ی دارای پلانی با اشکال هندسی طویل و باریک اجرا می شود و جهت استفاده بیشتر از باد جهت استقرار ساختمانها با توجه به جهت وزش نسیم دریا انتخاب می گردد.البته لازم به یادآوری است که در نقاطی که وزش باد شدید وطولانی وجود دارد قسمت رو به باد فضاها کاملا بسته است.
- معمولا خانه ها بر روی پایه های چوبی وجدا از زمین و یا روی پایه هایی از سنگ و گل بنا می شود و در اغلب اوقات از گربه رو استفاده میشود.
- به منظور حفاظت فضای داخلی از باران از بالکنهای عریض و سر پوشیده در اطراف فضاها استفاده می شود.
- بناها از مصالحی با حداقل ظرفیت حرارتی ایجاد میگردد و در صورت به کار بردن مصالح سنگین،این مصالح ضخامتی حداقل دارند.(استفاده از مصالح سبک جهت داشتن تهویه وکوران بهتر است). چوب نقش مهمی دارد و مصالحی چون سفال،سنگ نیز مورد استفاده قرار می گیرد.
- داشتن تهویه طبیعی و کوران به منظور جلوگیری از رکود هوای مرطوب،متداول است.رنگ در این اقلیم چندان موُثر نیست.
- بهتر است تعداد باز شوها زیاد باشد و ربروی هم قرار گیرند،اگر ابعاد باز شوها بزرگ باشد می بایست از سایبان موُثر اسستفاده گردد.
- به منظور استفاده هر چه بیشتر از جریان هوا و زمین مناسب، وبه دلیل دسترسی به آب در هر نقطه ساختمانها غیر متمرکز و پراکنده میباشند،با توجه به بارندگی زیاد بامهای این منطقه شیبدار و دارای شیب تند است و در ساخت آنها از مصالحی مانند سفال و ورق استفاده می شود.
توجه:در مورد سایبانهای موُثر لازم به ذکر استکه به جز سایبانهای ثا بت(افقی،عمودی،عمود و افقی یا قاب شکل)دو نوع سایبان متحرک داخلی و خارجی مطرح است که سایبانهای خارجی موُثرتر از سایبانهای داخلی میباشد.البته کارآیی هر یک از سایبانها بستگی به عواملی چون رنگ،ظرفیت حرارتی،مصالح سایبانها و ... دارد.
اقلیم گرم و خشک
- از مشخصات این اقلیم هوای بسیار خشک و بدون رطوبت است.
- بادهای شدید و مهاجر وجود دارد.تابش آفتاب زیاد است(تا 700 الی800 کیلو کالری در ساعت در متر مربع)
- تفاوت درجه حرارت بین روز و شب بسیار زیاد است(در شبهای تابستان 15 تا 20 درجه و در روز 45 تا 50 درجه).در فلات مرکزی ایراندو منطقه متفاوت آب و هوایی نیمه بیابانی و بیابانی وجود دارد: منطقه نیمه بیابانی از منطقه بیابانی تقریبا معتدل تر است.شهر شیراز در این اقلیم قرار دارد.
- منطقه بیابانی رطوبت چندانی ندارد و اختلاف درجه حرارت بین شب و روز زیاد است.دشت لوت در این منطقهقرار دارد و گرم ترین منقه ایران است و شهرهایی مانند یزد و زاهدان و طبس را در بر می گیرد.
معیارهای اقلیم گرم و خشک:
به لحاظ حفاظت از جریان بادها (به ویژه بادهای گرم و شن آور ) معمولا شکل گیری مجتمعهای این اقلیم در پایین دست(نسبت به ارتفاعات و بلندیها)شکل می گیرد.
- به منظور استفاده از ظرفیت حرارتی بیشتر زمین و بالا بردن حجم مورد استفاده نسبت به سطح مورد تابش در داخل زمین ایجاد می گردد.
- استقرار بناها بین جنوب و 35 درجه به طرف شرق است.بهتر است ساختمانها در سایه آفتاب قرار گیرند و بلند ساخته ساخته شوند(شکل مکعبی مناسب ترین است).در مناطقی که دارای وضعیت آب و هوایی بسیار حاد است،سعی می شود خانه ها در دل تپه یا زیر زمین احداث گردد تا با ظرفیت حرارتی خوب زمین گرمای نفوذ یافته به داخل را به حداقل رساند و از شرایط گرمایی معتدل زمین استفاده شود.
- پلانها متراکم و فشرده اند و در نتیجه بافت شهری متراکم دارند و بیشترین سایه ها را بر سطوح خارجی ایجاد می کنند و سطح خارجی را نسبت به حجم کم می کنند.
- با توجه به کمبود چوب و امثال آن برای پوشش سقف از طاق یا گنبدی (با توجه به ارتفاع زیاد فضا باعث می گردد هوای داخلیدیرتر گرم و سرد شود)استفاده می گردد و تعداد بازشوها و به ویژه پنجره ها و سطح آنها کمترین حد ممکن می باشد.
- به لحاظ انعکاس اشعهُ منعکس شده از زمین،پنجره از قسمتهای فوقانی دیوار نصب می گردد.
- از ایجاد کوران(به خصوص زمانی که هوا گرم باشد)و ورود هوای خارج به داخل ساختمان جلوگیری می شود(عکس اقلیم معتدل و مرطوب).
- به منظور خنک نمودن طبیعی فضاهای بسته از بادگیر استفاده می شود.
- ایجاد فضاهای مشجر( در خیابانها ،گذرها،فضاهای باز و حیاط منازل)از موُثر ترین عاملهای ایجاد رطوبت است و یکی از عمده ترین مشخصات معماری این مناطق می باشد و معمولا اتاق ها در فضای باز مشجر دارای بازشو است (ضمن رعایت مسائل فرهنگی ،در مقابل باد و توفان در مناطق کویری محافظت می شود ) نور گیری از سقف در این اقلیم متداول است
- مصالح استفاده شده در دیواره و سقف معمولا خشت و گل(که دارای ظرفیت حرارتی زیادی است)می باشند.
- در اقلیم گرم و خشک لازم است تعداد پنجره ها حداقل و چوبی (البته لازم است مشکل موریانه را در نظر گرفت)و جلو پنجره ها حالت مشبک آجری در نظر گرفته شود.
- همچنین پنجره ها نمی بایست در جهت شرق و غرب قرار گیرند.
- ایجاد سایبان سرتا سری در پشت بام و ایوانهای سر پوشیدهُ پشت به آفتاب و یکطرفه مناسب و مطلوب است.
- در معماری بومی این اقلیم استفاده از مصالح سنگین در سقف در اقلیم بیابانی،و چوب در اقلیم نیمه بیابانی است و از دیوارهای جانبی دارای جان پناه(جهت ایجاد سایه)استفاده می شود.
- در بناها رنگهای روشن به کار می رود.به خصوص از مصالحی چون گچ،کاهگلو سیم گل در پشت بام و همچنین آجر(که بهترین است زیرا می توان آنرا خیس کرد و رطوبت شبانه را در خود نگه می دارد.)و خشت خام و گل که دارای ظرفیت حرارتی بالایی هستند،استفاده میگردد.
- از سنگ،آستر سیمان و اشیای فلزی در فضاهای خارجی نمی بایست استفاده شود.
- بافت مجتمعها فشرده و پر سایه و فضای باز حداقل ممکنه و زیادی ارتفاع زیاد نسبت به عرض گذرها دیده می شود.
توجه:مجتمعها در اقلیم گرم و خشک درصورتیکه به جای داشتن بافتی فشرده دارای بافتی باز باشند فضاهای بازآن می بایست زیر پوشش درختکاری قرار گیرد و به صورت باغشهر ایجاد گردد که مقداری از کمبود رطوبت توسط گیاهان جبران می شود.