فایل شاپ

فروش مقاله،تحقیقات و پروژه های دانشجویی،دانلود مقالات ترجمه شده،پاورپوینت

فایل شاپ

فروش مقاله،تحقیقات و پروژه های دانشجویی،دانلود مقالات ترجمه شده،پاورپوینت

بررسی ارتباط بین نیمرخ روانی و عود بیماری اعتیاد

امروزه پدیده وابستگی دارویی یکی از معضلات بزرگ جوامع بشری است که توجه روانپزشکان، جامعه شناسان و حقوقدانان، روانشانسان و علمای تعلیم و تربیت را به خود اختصاص داده است این موضوع نشان می دهد که پدیده اعتیاد یا سوء مصرف مواد دارای ابعاد چندگانه است که در بروز و شیوع آن دخیلند، بنابراین در مبارزه با اعتیاد چنانچه یکی از عوامل مد نظر قرار گیرد و از سای
دسته بندی روانشناسی و علوم تربیتی
فرمت فایل doc
حجم فایل 95 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل 45
بررسی ارتباط بین نیمرخ روانی و عود بیماری اعتیاد

فروشنده فایل

کد کاربری 8044

فصل اول:

- مقدمه

- بیان مسأله

- فایده و اهمیت تحقیق.

- فرضیه های پژوهش.

- تعریف اصطلاحات.

مقدمه:

امروزه پدیده وابستگی دارویی یکی از معضلات بزرگ جوامع بشری است که توجه روانپزشکان، جامعه شناسان و حقوقدانان، روانشانسان و علمای تعلیم و تربیت را به خود اختصاص داده است این موضوع نشان می دهد که پدیده اعتیاد یا سوء مصرف مواد دارای ابعاد چندگانه است که در بروز و شیوع آن دخیلند، بنابراین در مبارزه با اعتیاد چنانچه یکی از عوامل مد نظر قرار گیرد و از سایر عوامل چشم پوشی شود فرض بر آنکه آن عامل تأثیر مثبتی نیز در جلوگیری از اعتیاد داشته باشد. عوامل دیگر تأثیر عامل مورد نظر را کاهش خواهند داد.

یکی از عوامل مؤثر در ایجاد و تداوم اعتیاد عامل فردی می باشد که نظر بسیاری از محققان را جلب کرده است و بر همین اساس تحقیقی که وایلتت [1] در سال 1962 انجام داد بر عامل فردی و ویژگیهای شخصی معطوف بود که نشان داد افراد معتاد در مقایسه با غیر معتاد نیمرخ روانی غیر عادی تری دارند. از طرفی جیر[2] در سال 1990 به این نتیجه رسید که افرادی که اختلال روانپزشکی دارند 7/2 مرتبه بیشتر از افراد فاقد اختلال سوء مصرف مواد را نشان می دهند.

ویکلرراسور[3] نیز در سال 1953 یکی از قواعد کلی اعتیاد را از نظر روانی بیان کرد که اعتیاد می تواند با مشکلات شخصیتی فرد همبستگی داشته باشد.

(فرجاد 13740).

با توجه به اینکه یکی از عوامل مؤثر در وابستگی دارویی می تواند عوامل فردی و ویژگی های شخصیتی داشته آنچه در این زمینه مورد توجه است این است که آیا این عامل می تواند ارتباطی با بازگشت مجدد معتادین درمان شده داشته باشد؟

بنابراین در این پژوهش با این مسأله روبه رو هستیم که آیا نیمرخ روانی افراد با مصرف مجدد بعد از سم زدایی رابطه دارد؟ آیا نیمرخ روانی با دفعات مصرف مواد بعد از سم زدایی رابطه دارد؟ نیمرخ روانی معتادین آیا در گروهی که بعد از سم زدایی مصرف مجدد داشتند با گروهی که مصرف نکردند تفاوت دارد؟ تا بر حسب رابطه بتوانیم این عامل را در درمان و پیشگیری مورد توجه قرار بدهیم.

بیان مسأله:

وابستگی روانی عبارت است از یک حالت خاص که به وسیله ولع و احساس اجبار شدید در ادامه مصرف یک دارو و یا ماده مخدر شخص می گردد و این احساس دلع معمولاً به خاطر استفاده از لذت و اثرات دلخواه آن است بنابراین وابستگی روانی علاوه بر نوع ماده مصرفی به حالات روحی و روانی فرد مورد نظر هم مربوط است.

یکی از مشخصات برجسته وابستگی روانی Craving (اشتیاق) است که عبارت است از یک تمایل بسیار شدید و غیر عادی نسبت به مصرف ماده مخدر که تقریباً به ندرت می توان چیز دیگری را جایگزین آن نمود در بالاترین و شدیدترین درجه اشتیاق ممکن است فرد هر اقدامی را به منظور تأمین و تهیه مواد انجام دهد که این قسمت به عنوان رفتار کلیشه ای و قالبی معتادان شناخته می شود.

تحقیقات نشان می دهد که بسیاری از عوامل در علت شناسی و تداوم اعتیاد دخالت دارند که یکی از عوامل می تواند جنبه های روانپزشکی اعتیاد باشد بیشتر شواهد روانپزشکی مبیّن این حقیقت است که اعتیاد به مواد مخدر به ویژه هروئین می تواند ناشی از اختلالات عمده و شدید روانی و یا شخصیتی باشد تحقیق وایلتت[4] در سال 1962 همین نظریه را تأئید کرد که نیمرخ روانی معتادها متفاوت‌تر و غیر عادی تر از افراد سالم است.

تحقیق جیر[5] نیز در سال 1990 نشان داد که افراد مبتلا به بیماریهای روانی مشکلات مربوط به داروها را بروز بدهند.

بنابراین در این تحقیق با مسائل زیر روبه رو هستیم:

1-‎آیا نیمرخ روانی افراد بر اساس مقیاسهای M.M.P.I در گروهی که بعد از سم زدایی بازگشت مجدد را داشتند با گروهی که بازگشت نداشتند متفاوت است؟

2-آیا بین نیمرخ روانی افراد و مصرف مجدد رابطه وجود دارد؟

3-آیا میان نیمرخ روانی و دفعات بازگشت به مصرف مواد رابطه وجود دارد؟

4-در صورت وجود رابطه آیا می توان با استفاده از نیم رخ روانی بازگشت مجدد افراد را پیش بینی نمود؟

5- فایده و اهمیت پژوهش:

سوء مصرف وابستگی به مواد مخدر با دوره های بهبود و عود آن شخص می گردد و در یک بررسی کلاسیک توسط هانت[6]، بارنت[7] و برانج[8] در (1971) نشان داده شد که هروئین، نیکوتین و الکل با درجات و الگوهای مشابهی از عود همراه بودند این پژوهشگران نشان دادند که اعتیاد افراد درمان شده در مدت 12 ماه بازگشت نمود. آنها اشاره کردند که این یافته ها انعکاس فرایندهای معمولی است که زیر بنای اعتیاد را تشکیل می دهند.

در مطالعه ای که توسط Greard hornestshg انجام شد 32 تن مورد تست و مطالعه قرار گرفتند این مطالعه بیشتر روی تجارب معتادان در مورد مصرف مواد مخدر و (تاریخچه‌ای) از وضعیت جسمی و روانی و شخصیتی آنان را در بر می گرفت. نتایج نشان داد که اعتیاد تا اندازه زیادی مربوط به ساختمان شخصیتی و تأثیر متقابل مناسبات گذشته و حال فرد و خانواده در گروه همگن است نتایج به شرح زیر گزارش شد:

گروه معتاد شامل 2 نفر اسکیز فرنی بارز، 8 نفر اسکیزفرنی مرزی، 12 نفر اختلال شخصیت سایکوپات و 4 نفر اختلال شخصیت بی کفایت بودند. در گروه کنترل شامل 1 نفر اسکیزوفرنی 4 نفر اسکیزوفرنی مرزی اختلال شخصیت سایکو پات در این گروه یافت نشد. اختلال نورونیک 6 نفر، اختلال شخصیت بی کفایت 2 نفر، شخصیت سالم 10 نفر بودند. نتایج به دست آمده نشان می دهد که در گروه معتاد در مقایسه با گروه کنترل اختلال شخصیتی بیشتر است. (فرجاد محمد حسین 1378).

این موضوع می تواند در درمان اعتیاد حائز اهمیت باشد. زیرا آسیب پذیری افراد معتاد در برابر مشکلات زندگی و ساختمان شخصیتی افراد معتاد می تواند تأثیری در تداوم مصرف مواد بعد از سم زدایی داشته باشد بنابراین در این پژوهش بر آن شدیم که ابتدا نیمرخهای روانی را مورد مقایسه قرار دهیم و سپس رابطه نیمرخها راو با تمایل به مصرف مجدد بررسی کنیم. در صورت متفاوت بودن نیمرخهای گروهی که بعد از سم زدایی مجدداً مصرف داشتند با گروهی که مصرف مجدد نداشتند، و یا در صورت وجود رابطه با نمونه های مذکور می توان افراد دارای ریسک بالا برای را مشخص نمود و جهت پیش گیری اقدامات لازم را در پروسه‌های درمانی مد نظر قرار داد و پژوهشی را با آزمودنی های ایرانی در سطح کشور انجام داد. در صورت تأئید فرضیه ها ضمناً می توان در مورد معتادان تمرکز اصلی از درمانهای رفتاری جسمی را به سوی درمان شخصیت و انواع اختلالات آن بازگرداند و در مانگری را به انتخاب نوع درمان حساس نمود و موجب شد تا آنها نوع درمان را بر حسب به دست آوردن نیمرخ شخصیتی فرد انجام بدهند و ظرافت و حساسیت تکنیکی خاص را در مورد هر نیمرخ شخصیتی مد نظر قرار بدهند.

فرضیه های پژوهش:

1-مقیاسهای روایی آزمودنی ها در گروهی که بعد از سم زدایی مصرف مجدد نداشتند با گروهی که مصرف مجدد داشتند تفاوت معنی دار دارند.

2-بین دو گروه در خصوصیت خودبیمار انگاری تفاوت معنی دار وجود دارد.

3-بین دو گروه در خصوصیت افسردگی تفاوت معنی دار وجود دارد.

4-بین دو گروه ما در خصوصیت هستیری تفاوت معنی دار وجود دارد.

5-بین دو گروه در خصوصیت جامعه رنجوری تفاوت معنی دار وجود دارد.

6-بین دو گروه در خصوصیت پارانوئید تفاوت معنی دار وجود دارد.

7-بین دو گروه در خصوصیات ضعف روانی، اسکیزوخرنی، هیبومانی تفاوت معنی داری وجود دارد.

8-بین نیمرخ روانی و مصرف مجدد بعد از سم زدایی رابطه وجود دارد.

9-بین نیمرخ روانی و دفعات مصرف مجدد بعد از سم زدایی رابطه وجود دارد.

تعریف اصطلاحات:

تعریف نیم رخ روانی:

نیمرخ (Profile ).

- نمایش نمودارهای یک رشته نمرات

Profile analysis - :

طرح نیمرخ روانی یک شخص یا معرفی کلی صفات شخصیتی و ویژگی ها نسبت به یک رشته هنجارهای خاص برای کل جمعیت. تحلیل ممکن است به صورت نمایش نموداری یا شکل نیمرخ استعاره ای کل، به معنی مرور مشخصات یا صفات شخص به طور مختصر انجام گیرد. (پورافکاری 1376).

در این پژوهش نیمرخ روانی با استفاده از پرسشنامه شخصیتی متیه سوتا تا M.P.I M. (فرم کوتاه) با توجه به کدهای بر افراشته و مصاحبه بالینی تشخیص گذاری شده است.

1-تعریف اعتیاد: (Dependency) Addiction

(Dependence) وابستگی عبارت است از مصرف مرتب مواد به طوری که فرد مصرف کننده برای انجام عملکرد معمول نیاز به آن داشته باشد و عدم مصرف آن باعث پیدایش علائم خاص می شود که در اثر اختلال در عملکرد ارگانهای مختلف بدن بوده و به آن علائم قطع مواد (Withdrawal syndrom) می گویند. طبق تعریف DMSIV وابستگی یک ویژگی هم دارد و آن مقاومت بدن یا Tolerance است یعنی نیاز به ماده بیشتر برای حصول مسمومیت یا کاهش تأثیر همان مقدار با ادامه مصرف.

در این پژوهش معتاد فردی است که مدتی مواد مخدر مصرف کرده باشد و در صورت قطع دارو دگرگونی فیزیولوژیک و رفتاری نشان بدهد و بعد از انجام تست مورفین نتیجه تست مثبت باشد.

سم زدایی (Detaoxification):

قطع مصرف مواد برای مدت زمان کافی تا تمام مواد موجود در گیرنده های بدن دفع شود و بعد از اتمام این دوره فرد از نظر جسمانی علائم قطع مواد (withdrawal) را نشان می دهد و تست مورفین منفی است.

سم زدایی به روشهای مختلف پزشکی و در زمانهای مختلف و توسط داروهای گوناگون صورت می گیرد ولی نتیجه همگی دفع کامل مواد و تست منفی می باشد.

روشهای درمانی افراد وابسته به مواد در کلینیک ها به صورت زیر می باشد. همه افراد وقتی به کلینیک مراجعه می کنند ابتدا تحت درمان سم زدایی قرار می گیرند تا مواد از بدن آنها دفع شده و علائم جسمانی ترک بر طرف شود و تست مورفین آنها منفی شود. روشهای سم زدایی به صورت URD و R.D و A.M.D و نیز سم زدایی با بوپرنورفین بوده است که با توجه به شرایط فنی و جسمی و خواسته خود بیمار انتخاب می شود. مرحله دوم در حال به دنبال منفی شدن تست مورفین بیمار انجام می گیرد و تحت رواندرمانی فردی از نوع شناختی حمایتی قرار می گیرند (هفته ای یک بار) و همچنین گروه درمانی و خانواده درمانی و تمرینات یوگا جزء درمان های 6 ماهه بعد از سم زدایی می باشد بیماران در این دوره 6 ماهه تحت درمان نگهدارنده با کپسول نانترکسان بوده و به محض قطع دارو تحت سم زدایی مجدد قرار می گیرند.

فصل دوم

وابستگی به مواد:

تعریف:

در سال 1964، سازمان بهداشت جهانی به این نتیجه رسید که اصطلاح اعتیاد (Addiction) دیگر اصطلاح علمی نیست و وابستگی Draug Dependence را به جای آن توصیه نمود. مفهوم وابستگی مواد در ضمن چند دهه معانی رسمی بسیار و معانی معمولی فراوان داشته است. اساساً در ارتباط با تعریف وابستگی، از خود مفهوم استعداد شده است.

وابستگی رفتاری و وابستگی جسمی، وابستگی رفتاری بر فعالیتهای مواد جوئی و قرائن مربوطه الگوهای مصرف بیمار گونه تأکید کرده است. وابستگی جسمی بر اثرات جسمی (فیزیولوژیک) دوره های متعدد مصرف مواد تأکید نموده است.

ملاکهای تشخیصی برای وابستگی به مواد بر اساس DSMIV:

الگوی غیر انطباقی مصرف یک ماده که به ناراحتی قابل ملاحظه از نظر بالینی منجر می شود و با سه تا ‍(یا بیشتر) از علائم زیر که زمانی در طول 12 ماه روی می دهند تظاهر می کند.

1-تحمل (Tolerance)، با هر یک از حالات زیر تعیین می شود:

a) نیاز به مقادیر بسیار بالاتر یک ماده برای رسیدن به مسمومیت یا تأثیر دلخواه.

b) کاهش قابل ملاحظه تأثیر با ارائه مصرف همان مقدار ماده.

2) ترک (with drawal) با هر یک از حالات زیر تعیین می شود.

a) سندرم ترک شخص برای ماده

b) همان ماده و یا ماده ای مشابه برای رفع یا جلوگیری از علائم ترک مصرف می شود.

3) ماده غالباً به مقادیری بیشتر و دوره های طولانی تر از آنچه مورد نظر است مصرف می‌شود.

4) میل دائم با تلاشهای ناموفق برای کاهش یا کنترل مصرف ماده وجود دارد.

5) وقت زیادی در فعالیتهای لازم برای به دست آوردن ماده (مثلاً مراجعه به اطباء متعدد یا رانندگی های طولانی). مصرف ماده (مثلاً تدخین پیاپی) با رهائی از آثار ماده مصرف می شود.

6) فعالیتهای مهم اجتماعی شغلی و تفریحی به خاطر مصرف ماده کنار گذاشته می شود.

7) ادامه مصرف مواد علیرغم آگاهی به مسائل مستمر یا عود کننده جسمی یا روان شناختی که احتمالاً از مصرف مواد ناشی شده و یا تشدید می شود مثلاً ادامه مصرف کوکائین علیرغم وجود افسردگی ناشی از کوکائین یا ادامه مصرف الکل علیرغم شناخت این موضوع که زخم گوارشی با ادامه مصرف آن شدت می یابد.

ملاکسهای تشخیص برای ترک مواد بر اساس DSMIV:

A: پیدایش یک سندرم مختص به ماده در نتیجه قطع و یا کاهش مصرف زیاد و طولانی یک ماده.

B. سندرم مختص به ماده ناراحتی قابل ملاحظه از نظر بالینی یا تخریب در عملکرد (اجتماعی، شغلی) با سایر زمینه های مهم به وجود می آورد.

C. علائم حاصل یک اختلال طبی کلی هستند و یک اختلال روانی دیگر توضیح بهتری برای آنها ارائه نمی کند. (کاپلان، جلد دوم).

وابستگی فیزیولوژیایی (Physiological):

بدان معنا است که بدن فرد در نتیجه مصرف منظم یک ماده تغییر کرده است و غائب از طریق ایجاد تحمل نسبت به ماده ایجاد نشانه های مترضی ترک یا هر نشان داده می‌شود.

وابستگی روان شناختی:

کنترل آسیب دیده بر مصرف دارو را بدون علائم فیزیولوژیایی و اعتیاد در بر می گیرد. وابستگی روان شناختی ممکن است در غیاب وابستگی فیزیولوژیایی رخ بدهد. افراد ممکن است کنترل مصرف ماری‌جوان را حتی اگر در صورت مصرف آن نشانه های قرضی تحمل یا ترک را ظاهر نسازند. برخی از داروها با وابستگی روان شناختی همراهند. ولی به طور قطعی وابستگی فیزیولوژیایی را نشان نداده اند. از جمله PCP.

چگونگی ایجاد وابستگی دارویی:

1-آزمایش: در مرحله آزمایش، یا استفاده گاه گاهی، دارو در مصرف کنندگان به طور موقت احساس خوب حتی به صورت سرخوشی ایجاد می کند. مصرف کنندگان احساس کنترل داشتن بر مصرف آن می کنند و عقیده دارند که هر زمان که بخواهند می توانند آن را متوقف کنند.

2-مصرف منظم: در خلال مرحلة بعد که دوره ای از مصرف منظم داروست، افراد ساختن زندگی خوب تعقیب و مصرف داروها را آغاز می کنند. انکار در این مرحله نقش مهمی بازی می کند، به طوریکه مصرف کنندگان پیامدهای منفی رفتارشان را برای خود و دیگران پنهان می کنند. ارزشها تغییر می کند و آنچه قبلاً مهم بوده است مانند خانواده و کار به موضوعاتی کم ارزش تر از داروها تبدیل می شوند. با ادامه مصرف منظم دارو مشکل بالا می گیرد. مصرف کنندگان بیشتر زمان خود را صرف داروهایشان می کنند.

3-اعتیاد یا وابستگی: زمانی مصرف منظم دارو تبدیل به اعتیاد یا وابستگی می شود که مصرف کنندگان برای مقاومت در برابر داروها احساس عجز کنند خواه به این دلیل که می خواهند تأثیر آنها را تجربه کنند یا به دلیل اجتناب از پیامدهای ترک کردن آن (آزاد. 1377)

سبب شناسی:

1- عوامل اجتماعی و فرهنگی:

وابستگی به مواد افیونی محدود به طبقات پائین اجتماعی- اقتصادی نیست. هر چند میزان بروز وابستگی در این گروه ها از طبقات اجتماعی- اقتصادی بالاتر است. انواعی از عوامل اجتماعی وابسته به فقر بشری احتمالاً در وابستگی به مواد افیونی دخلات دارند. حدود 50 درصد مصرف کننده های هروئین در شهرها کودکان تک والدی و یا والدین از هم جدا شده هستند. از خانواده هایی برآمده اند که در آنها حداقل یک عضو مبتلا به اختلال مصرف مواد است.

این برخی الگوهای رفتاری ثابت به نظر می رسد در معتادین جوان وجود دارد این الگوهای رفتاری سندرم رفتار هروئینی (heroin behavior syndrom) نامیده شده است. افسردگی زمینه ای غالباً از نوع تهییجی همراه با علائم اضطرابی، رفتار تکانشی یا گرایش منفعل مهاجم، ترس از شکست، استفاده از مواد به عنوان ضد اضطراب برای پوشاندن احترام به نفس پائین، درماندگی و پرخاشگری ، استراتژیها و آگاهی رابطه احساس خوشی و مصرف دارو احساس ناتوانی رفتاری که موقتاً با مصرف دارو به کنترل موقت بر موقعیت زندگی تبدیل می‌گردد. اختلالات در روابط شخص و بین فردی با معتادها که تجارب مشترک داروئی موجب دوام آن می گردد.

2- بیماری توأم

حدود 90 درصد افراد وابسته به مواد افیونی یک تشخیص روانپزشکی دیگر هم دارند. شایعترین تشخیص های روانپزشکی توأم عبارتند از اختلال افسردگی اساسی، اختلالات وابسته به الکل. اختلال شخصیت ضد اجتماعی و اختلالات اضطرابی حدود 15 درصد کسانی که وابستگی ترکیبات تریاک دارند حداقل یک بار سعی کرده اند خود را بکشند.

3-عوامل زیست شناختی و ژنتیک:

فرد مبتلا به اختلال وابسته به مواد افیونی ممکن است کاهش فعالیت با منشاء ژنتیکی در سیستم افیونی داشته باشد. این کاهش فعالیت ممکن است نتیجه کمتر بودن تعداد حساسیت کمتر گیرنده های افیونی به آزاد شدن کمتر مواد افیونی درونزاها یا غلظت بالای انتاگونیست های فرضی مواد افیونی درونزا بوده باشد. همچنین ممکن است با کارکرد نابهنجار سیستم ناقل عصبی دوپامینرژیک یا سیستم ناقل عصبی نورآدرنرژیک رابطه داشته باشند.

4- نظریه روانکاوی

بر حسب تثبیت لیبدوئی، با پسرفت به سطوح پیش تناسلی دهانی یا حتی سطوح ابتدائی تر رشد روانی جنسی توصیف شده است عوامل روانکاوی بیش از همه روی حالت دهانی تأکید می کند. پاتولوژی شدید الگو غالباً تصور می شود که با سوء هدف دارو ارتباط دارد و حاکی از آشفتگی های عمیق مربوط به رشد می باشد.

عوامل سایکودینامیک در شروع مصرف مواد و وابستگی به آن و مصرف دوباره بعد از ترک مواد نقش مهمی دارند. بررسی های روانکاوی نشان می دهد که این افراد دچار «خویشتن ناقص» می باشند که به صورت عدم توانایی در اداره احساسات آنها مثل احساس گناه و خشم و اضطراب خود را نشان می دهد. بعضی از معتادان احساسات درونی خود را نمی توانند تجربه کرده و بیان کنند که به آن آلکس تایمی گفته می شود. بنابراین مصرف مواد افیونی باعث می شود آنها به طور واقعی یا به طور سمبولیک بر احساسات خود تسلط یابند و در واقع مصرف مواد را به عنوان نوعی خوددرمانی ادامه دهند.(1)

مطالعات اپیدمیولوژیک نشان می دهند که مصرف کنندگان مواد بخصوص تریاک ارزش زیادی برای مستقل بودن قائلند و به تحصیلات ارزشی قائل نیستند و عده ای از آنها قبل از مصرف مواد به خلافکاری دست زده اند. تعداد قابل توجهی از مصرف کنندگان مواد افیونی ویژگیهای شخصیت ضد اجتماعی را دارند.

رابطه بین بیماریهای روانپزشکی و مصرف مواد افیونی همواره مورد توجه می باشد. در یک مطالعه در نیوهاون در سال 1980 نشان داد که 87% مصرف کنندگان مبتلا به نوعی بیماری روانی هستند. و نیز در مطالعه دیگر در بالتیمور در سال 1990 نشان داد که 24% افرادی که مواد افیونی مصرف می کنند مبتلا به اختلالات محور I و 35% مبتلا به اختلالات محور II می باشند. در هر دو مطالعه شایعترین بیماریهای همراه با مصرف مواد افیونی، اختلالات خلقی، الکسیم، اختلالات شخصیت ضد اجتماعی و اختلالات اضطرابی می باشد. مطالعاتی در اروپا و استرالیا هم اختلالات مشابه را در مصرف کنندگان مواد افیونی به دست آورده اند.

در میان خانمها، افسردگی و اضطراب و اختلالات شخصیتی مرزی شایع تر از مردان بوده است و الکسیم و مصرف حشیش و اختلال ضد اجتماعی کمتر بوده است.


بررسى علل گرایش جوانان 18 تا 25 ساله شهرستان ابهر به مواد مخدر صنعتی

انسانها در فراز و نشیبهای تاریخ همیشه از دردها و آسیب های اجتماعی بسیار رنج برده اند و همواره در جستجوی یافتن علت و انگیزه های آنها بوده اند تا راه ها و روشهای پیشگیری و درمان آنها را بیابند از جمله این آسیب های اجتماعی می توان اعتیاد را نام برد
دسته بندی روانشناسی و علوم تربیتی
بازدید ها 1
فرمت فایل doc
حجم فایل 221 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل 104
بررسى علل گرایش جوانان 18 تا 25 ساله شهرستان ابهر به مواد مخدر صنعتی

فروشنده فایل

کد کاربری 8044
کاربر

فهرست

عنوان صفحه


فصل اول کلیات 1

مقدمه 2

بیان مسئله 5

ضرورت و اهمیت تحقیق 8

اهداف و فواید تحقیق 9

جامعه آماری 11

ابزار پژوهش 11

روش نمونه گیری 11

روش تحقیق 12

روش تحلیل داده ها 12

تعریف مفاهیم و متغیرها 12

تعریف عملیاتی 15

فرضیات تحقیق 16

فصل دوم چهار چوب نظری 17

تاریخچه 18

تاریخچه مواد مخدر در ایران 18

تاریخچه مواد مخدر در جهان 21

تریاک 29

حشیش 33

استعمال کراک 38

مخدرهای صنعتی 39

اکستاسی 47

شیشه 49

عوامل زمینه ساز و مستعد اعتیاد 50

جمع بندی و نتیجه گیری 57

فصل سوم متدلوژی تحقیق 78


متدلوژی تحقیق 79

جامعه آماری 80

ابزار پژوهش 80

روش نمونه گیری 80

روش نمونه گیری 80

روش تحقیق 80

پایابی و اعتبار تحقیق 80

روش تحلیل داده ها 81

فصل چهارم یافته ها و تجزیه و تحلیل داده ها 82

مقدمه 83

فصل پنجم نتیجه گیری و پیشنهادات و محدودیتها 91

محدودیتها 92

پیشنهادها 93

پرسشنامه 94

منابع 97

فصل اول :

کلیات

« مقدمه »

انسانها در فراز و نشیبهای تاریخ همیشه از دردها و آسیب های اجتماعی بسیار رنج برده اند و همواره در جستجوی یافتن علت و انگیزه های آنها بوده اند تا راه ها و روشهای پیشگیری و درمان آنها را بیابند از جمله این آسیب های اجتماعی می توان اعتیاد را نام برد.

بشر از سالها پیش، خواص درمانی برخی از گیاهان مخدر آگاه بوده ودر مراسم و جشنها یا درمان از آنها استفاده می کرد ومصرف گیاهان مخدر از مسائل مهم اجتماع محسوب نمی شود. اما با افزایش قدرت کشورهای سلطه طلب، اتباع آنها برای کشف مناطق مناسب جهت گسترش مستعمرات، به اقصی نقاط جهان سفر نمودند. و با آشنایی با ملل مختلف، برگ، گل، ریشه وساقه گیاهان مخدر را شناسایی وبرای پیشبرد استثمار در مناطق مورد نظر، کشت ومصرف مواد مخدر، مخصوصاٌ تریاک را متداول کردند. زیرا اعتیاد به مواد مخدر بهترین حربه برای منحرف نمودن افکار عمومی از مسائل سیاسی ومنافع ملی و به زانو درآوردن جوانان بود.

با گذشت زمان استعمارگران خود از این بلای خانمان سوز در امان نماندند. سوداگران و سازمان تبه کاری مافیا برای کسب درآمد سرشار از تهیه و توزیع مواد مخدر، تجارت غیر قانونی آن را در کشورهای پیشرفته و صنعتی سرمایه دار رواج داد و حال امروزه اعتیاد به مرز نگران کننده ای رسیده است.

همه ساله در کلیه کشورهای جهان، افراد زیادی به علت مصرف نابجا یا ناخواسته مواد مخدر از بین می روند و در همان حال عده دیگری به علت اعتیاد به این مواد شغل خود را از دست داده و خانواده خود را به مرزهایی از نابودی می کشانند.

در واقع اعتیاد شرایطی است که فرد به ماده خاصی به گونه ای وابسطه شود تا در صورتی که ماده را مصرف نکند دچار علائم محرومیت از آنها شود. عده ای می گویند، افراد سیگاری، شرایط اعتیاد را ندارند. اما باید بگوییم هر چیزی که از آن مصرف سوء بشود و از آن به صورت اصولی استفاده نگردد، اعتیاد آور است. در درجه اول معمولا" فرد با سیگار یا مواد مخدر آشنا می شود. اما نسبت به عمق عوارض ناشی از مصرف توجه ندارد و به این فکر نمی کند که چه گرفتاری بزرگی گریبان گیرش خواهد شد. درست است که همه می گویند اعتیاد بد است، اما در عمق تفکر افراد، این بد بودن به درست جا نیافتاده است. همین مسئله گرایش به مواد را زیاد می کند.

اعتیاد یک مسئله چند فاکتوری است و عوامل متعددی چون مسائل اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی، بنیانهای سست خانوادگی و ... می توانند مجموعه عوامل روی آوری افراد به اعتیاد باشد و در بین همه اینها بنیان مستحکم خانواده در پیشگیری از مصرف مواد تعیین کننده است.

قشر خاصی در معرض ابتلا به اعتیاد معرفی نمی کنند اما در بین بیماران اقشار پایین جامعه تا اقشار بسیار مرفه و عده ای هم از قشر متوسط گرفتار دام اعتیاد شده اند.

اعتیاد یعنی خو گرفتن و وابسته شدن جسمی، روانی، عصبی فرد به مواد مخدرکه ترک یا فرار از آن ناممکن و یا بسیار مشکل است.

عادت و اعتیاد دو اصطلاح و عنوانی هستند که در افکار عمومی به غلط مشابه و معادل هم در نظر گرفته می شوند در صورتی که اختلاف کلی و اساسی با هم دارند. ترک اعتیاد غیر ممکن نیست و چون عنوان اعتیاد از طرفی اکثرا" با عادت قابل اشتباه بوده و در تمامی موارد نمی تواند مطابق با واقعیت امر در استعمال طولانی داروهای مختلف و مواد ، صدق و تطابق نماید از این رواست که در سالهای اخیر از طرف محافل علمی تعاریف گوناگونی در خصوص اعتیاد ارائه گردیده است .

شایسته است که از نظر اطلاع و شناخت و آگاهی به صورت واقعی محاسن و معایب اعتیاد را برای نسل جوان امروز بشکافیم تا بدانند آنچه را که نمی دانند.

در تحقیق حاضر قصد بر آن است که علاوه بر تعریف اعتیاد، به سایر روان گردانهایی که از آنها به عنوان مخدرهای جدید یاد می شود اشاره شود، یک یک آنها تعریف گردد، نحوه استفاده ، اثرات آنی خطرات، عوارض و نشانگان هر یک مطرح گردد و راهکارهای لازم جهت پیشگیری و یا درمان ارائه شود.

بیان مسئله (سؤال تحقیق)

چنانچه پیش تر ذکر گردید تحقیقات گسترده ای در مورد عوامل سوء استفاده مواد مخدر و یا بعضاً اثرات اجتماعی و خانوادگی اعتیاد بحث و مورد تحقیق محققان علوم اجتماعی و روانشناسی و سایر رشته های تربیتی واقع شده است که در نتیجه کلی تر می توان گفت که ابعاد پیشگیری از اعتیاد پرداخته است و ما مدعی نفی پیشگیری نیستیم و همیشه اذعان می کنیم که پیشگیری بهتر از درمان می باشد ولی از بعد مددکاری اجتماعی که به درمان مددجویان آسیب های اجتماعی بیشتر می پردازد، پیش گیری از آن و بدان معتقد است که با نگاهی انسانی به مردم و علی الخصوص به آسیب دیدگان اجتماعی نگریسته شود و این خیلی هم به جاست چون اگر پیشگیری صورت گرفته پس چرا فرد منحرف اجتماعی شده است و اگر شده است بایستی او را در امان خدا گذاشت و بدان هیچ توجه اصولی و عملی نکرد و از این دیدگاه اهمیت و ضرورت تحقیقاتی این چنین در باب درمان مددجویان بویژه آسیب دیدگان اجتماعی و به خصوص معتادان نتیجه بهتری خواهد داشت. چون وجود فرد معتاد و بزهکار در جامعه با توجه به تحقیقات زیادی که انجام گرفته اثرات جبران ناپذیری بر اجتماع و علی الخصوص خانواده و قشرها و گروههای مستعد بزهکاری خواهد زد و در جامعه اینکه به لحاظ بسیاری از مسائل و مشکلات اقتصادی و اجتماع، فرهنگی بسترسازی بسیاری از انحرافات اجتماعی می باشد. بنابراین در روند علمی و عملی پیشگیری بایستی به درمان و بازگرداندن فرد منحرف به جامعه به شیوه علمی و عملی و توانمند کردن این قشر آسیب دیده تلاشی مضاعف صورت پذیرد.

همان طور که می دانیم اعتیاد یک بیماری اجتماعی است که عوارض جسمی و روانی دارد و تا زمانی که به علل گرایش توّجه نشود درمان جسمی و روانی فقط مدتی نتیجه بخش خواهد بود. قرنهاست که انسان به دلایل مختلف مواد مخدر مصرف کرده است چون اولین بار در سال 1804 مرفین در طب برای رهایی از درد عملیات جراحی و دردهای بعد از عمل مورد استفاده قرار گرفته است و لذّتی که بعد از تزریق و مصرف مرفین به بیمار دست می دهد به خارج از بیمارستان نیز انتقال پیدا نمود و مورد استفاده قرار گرفت کاربرد مصرف داروهای مخدر و روان گردان ابتدا برای لذت روحی و شادمانی زاید الوصف و همچنین شدید و طولانی کردن لذت جسمی و تأخیر در ارضای جسمی و شهوت در موقع مقاربت می باشد.

مصرف تریاک قرنها پیش از مصرف مرفین و هروئین در جوامع مختلف رواج داشته است. مسئله اعتیاد در جهان امروز از مسائل مهم اجتماعی است که در بیشتر کشورها به صورت مشکل عمده ای مطرح شده و کشور ما نیز از این آسیب اجتماعی در امان نمانده است و هر روز در هر گوشه و کنار این مملکت نیز شاهد قربانی افرادی در دام اعتیاد هستیم با مشاهده این وضع و به ذهن خطور کردن این سؤال که اگر روزی عضوی از اعضای خانواده من یا یکی از بستگان نزدیک من بخواهد به این وضعیت اسف بار و خانمانسوز گرفتار شود چه پیش خواهد آمد.

لذا هر انسان عاقل و دوراندیش را به مطالعۀ جدی وا می دارد تا در حد ممکن و بیشترین تلاش و جدّیت از قربانی شدن افراد جامعه جلوگیری نماید در این تحقیق قصد آن است که بر میزان گرایش جوانان به مصرف مواد مخدر صنعتی از تأثیر عوامل اجتماعی و خانوادگی و روانی و شخصیتی و اقتضای و فرهنگی بیشترین میزان تأثیر و بیشترین نفوذ هر یک از فاکتورهای بالا را بر این گرایش به ترتیب نفوذ و بیشترین تأثیر گذاری و روشن نمائیم تا با شناخت متغیرهای تأثیرگذار بهترین روش علمی و عملی را ارائه وبا بسیج عمومی و همگانی بر چند این بیماری و آفت جانسوز و خانسوز به معنای واقعی کلمه خانواده ای سالم ایرانی و آباد داشته باشیم.

ضرورت واهمیت تحقیق:

خطر اعتیاد سنین مختلف افراد جامعه را تهدید می کند. اعتیاد بلایی است که پیر و جوان، فقیر وغنی و باسواد و بی سواد نمی شناسد وهمه را به دام خود می اندازد. آنچه باعث شد این موضوع مورد تحقیق قرار بگیرد، این است که در جامعه ای که امروز ما در آن زندگی می کنیم، استفاده از اینگونه مواد مخدر درمیان دختران وپسران روز به روز افزایش چشمگیری پیدا می کند وهر سال برشمار قربانیان خود می افزاید.و ما شاهد به دام افتادگان بیشتر جوانانی هستیم که در گذر از گردنه بلوغ و هفتخوان پر رمز و راز شباب جوانی به سوی صحرای افسونگر پر می کشند و ذره ذره از جان خود می کاهند تا به مرگی خاموش تن در دهند. وقتی نظارت گروههای نخستین چون خانواده کاهش می یابد وابستگی های اجتماعی سست می گردد فرهنگ حزن و اندوه به جای آن حاکم می شود و زمینه به دام افتادن را فراهم می آورد ضرورت ایجاب می کند که همگی دست در دست یکدیگر دهیم و در جهت نابودسازی این بلای خانمانسوز گام بر داریم لذا پژوهش در باب این معضل در هر کجای عالم به ارتقای شناخت موجود از این مسئله یاری می رساند در این تحقیق بر آنیم تا با شناخت اعتیاد به عنوان یک پدیده اجتماعی و شناخت مواد و علل گرایش به آن به رفع این معضل تا حدودی یاری رسانیم. و لذا این تحقیق درصدد آن است که برای این دسته از سؤالات ذیل جواب قانع کننده فراهم سازد.

1 ) آیا بین اعتیاد با سیاستهای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی دولت حاضر 88 رابطۀ معناداری شاهد می شود؟

2 ) آیا می توان گفت که روی آوردن جوانان به مواد مخدر در کشور ما می تواند منشأ خارجی داشته باشد؟

3 ) آیا بین اعتیاد جوانان با نوع اعتقادات دینی و مذهبی آنان رابطه معناداری وجود دارد؟

4 ) آیا بین اعتیاد اقشار مختلف در جامعۀ ما با محل اسکان جغرافیایی آنان رابطه معناداری وجود دارد؟

5 ) آیا بین اعتیاد و مسائل ژنتیک واحد توارثی رابطه معناداری مشاهده می شود؟

اهداف و فواید تحقیق :

هدف کلی تحقیق حاضر عبارت است از ایجاد توجه بیشتر به مسئله اعتیاد.

به طور کلی اهداف زیر را می توان در تحقیق زیر دنبال کرد:

1- شناخت تاریخچه مواد مخدر در ایران وجهان

2- شناخت انواع مواد مخدر همچون(کرک، شیشه،LSD، اکستاسی) و عوارض آن

3- شناخت علل اعتیاد به مواد مخدر

4- شناخت راههای مختلف پیشگیری از اعتیاد

همان طور که می دانیم تحقیقات گسترده ای در مورد عوامل سوء استعمال مواد مخدر و بعضاً اثرات اجتماعی و خانوادگی و ... صورت گرفته است که بیشتر ابعاد پیشگیری از اعتیاد را مورد تأکید قرار داده اند. ولی ما هر روز شاهد به کام مرگ رفتن روزافزون هزاران نفر از اعضای جامعه خود در دام اعتیاد هستیم. اگر پیشگیری صورت گرفته چرا شاهد این ماجرا هستیم و اگر کسی گرفتار اعتیاد شد آیا می توانیم او را از جامعه حذف کنیم که شاید بهتر از کلمه «به حال خود رها کردن» باشد. چاره چیست؟

آگاهی عامه مردم از خطرات اعتیاد، آموزش علل اعتیاد، پرورش افکار عمومی و اعتلاء سطح فرهنگ، توجه به نیازهای اجتماعی و اقتصادی افراد جامعه مخصوصاً اطفال و جوانان در مبارزه با مواد مخدر و پیشگیری از اعتیاد بسیار مهم و ضروری است در این تحقیق معتاد یک بیمار معرفی می شود که باید بشری و از لحاظ جسمی و روانی تحت مداوا قرار گیرد تا وابستگی او به مواد از بین برود و در این مدت که دوره و طول درمان و ترک نیز نامیده می شود باید تحت مراقبت و حمایت و هدایت اعضاء خانواده، مددکاران اجتماعی، اعضاء مبارزه با اعتیاد قرار گیرند.

تغییر محیطی که موجب اعتیاد شده و فراهم نمودن محیط آرام رفع جوائج اوّلیه نیز برای پیشگیری از اعتیاد دوباره لازم و ضروری است همچنین اگر این بیمار پس از بهبودی نسبی، با سرکوبی، طعن و سرزنش و بی مهری کسان خود مواجه گردد تاب مقاومت با ناملایمات و فشار روانی و اجتماعی را نداشته اعتیاد مجدد غیرقابل اجتناب خواهد بود.

با توجه به اهداف فوق شناخت لازم نسبت به مسئله اعتیاد ایجاد خواهد شد که در سایه آن خواهیم توانست در صورت ارادۀ سالم و قوی و پایدار افراد و احساس انزجار و تنفر نسبت به مواد مخدر و در صورت گرفتار شدن در دام اعتیاد باز با ارادۀ محکم و تعدی افراد به ترک و حمایت و تلاش سایرین ایرانی پاک و زنده به پاکی داشته باشیم.

جامعۀ آماری :

جامعه آماری موردنظر در این تحقیق عبارت است از جوانان معتاد یا بهتر بگوئیم بیمار 25 – 18 ساله در شهر ابهر که با مراجعه به بهزیستی و مشاوره های اعتیاد و مراکز ترک اعتیاد شامل کمپها و همچنین سازمان معتادان گمنام در نمازخانۀ پارک پردیس ابهر.

ابزار پژوهش :

از طریق پرسشنامه بوده که پس از اتمام و تکمیل پرسشنامه پاسخها کدگذاری و پردازش گردیده و جداول مربوطه به آن ترسیم گردید و نتایج مربوطه اعلام شده و ضمناً پرسشنامه نیز ضمیمه شده است.

روش نمونه گیری : تعداد 100 نفر جامعۀ آماری و به صورت نمونه گیری تصادفی ساده بوده است.

روش تحقیق : به صورت میدانی یا سمپاشی بوده است.

پایایی و اعتبار تحقیق :

برای پایایی و اعتبار تحقیق قبل از اجرای پرسشنامۀ اصلی حدود 100 پرسشنامه بصورت آزمایشی مراکز ترک اعتیاد و کمپ ها برای بدست آوردن اعتبار روایی پرسش نامه ها به اجرا درآمد و بصورت 6 گزینه ای پاسخ داده شد تا ایرادات وارده تا حد امکان اصلاح شود.

روش تحلیل داده ها : برای تجزیه و تحلیل داده های جمع آوری شده در فرضیه های داده شده از آزمونهای فراوانی و درصد فراوانی و ترسیم نمودار جدولی در آمار علون اجتماعی مقایسه و استفاده کردیم.

تعریف مفاهیم و متغیرها عملیاتی آن :

مواد مخدر :

اصطلاحاً به مواد مخدر به کلیه مواد طبیعی و شیمیایی گفته می شود که اعتیادآور است بعضی از این مواد تخدیرکننده نبوده بلکه ممکن است ایجاد تحرک و توهم نماید. به طور کلی مواد مخدر به موادی اطلاق می گردد که مصرف آنها در انسان حالاتی غیرعادی ایجاد نماید این حالت که عموماً لذت بخش است به صورت موقت و کاذب ایجاد می گردند. بروز همین حالات و کیف و لذت پس از اول مصرف که در بعضی موارد فقط به علت کنجکاوی مبادرت به آن می گردد، باعث تداوم مصرف و اعتیاد می شود این مواد در فرهنگ پلیس به مواد افیونی یا مکیف ها معروف بودند ولی امروزه از زندانها لفظ (مکیف ها) فقط برای قرص های آرامبخش و روان گردان استفاده می شود به طور خلاصه مواد مخدر موادی هستند که مصرف آنها در انسان حالت لذّت و خوشی کاذب به وجود می آورد و وابستگی جسمی و روانی ایجاد می کند.

اعتیاد :

در روان شناسی اعتیاد به مواد مخدر نیاز به مصرف یک ماده مخدر است که در صورت عدم مصرف آن، حالت خاصی بوجود می آید که گاهی برای معتاد غیرقابل تحمل است. اعتیاد، افزایش مصرف ماده مخدر برای ایجاد همان حالت و کیفیتی که در اولین بار استعمال ماده مخدر میسر شده است اطلاق می گردد. اعتیاد در لغت به معنی خود را به عادتی نکوهیده وقف کردن است اعتیاد به هرشکلی که باشد معمولاً مجبور به طی یک دوره سه مرحله ای است :

1 ) مرحلۀ آشنایی (لذا عاطفی) : در این مرحله شخص در اثر مجالست یا تشویق یا کنجکاوی و یا تفریحاً برای کسب لذت با مصرف مواد آشنا می شود).

2 ) مرحلۀ میل به افزایش مواد (تحمل عاطفی) : مصرف کننده به زودی به ماده کشش روز افزون پیدا می کند میزان مصرف اولیه دیگر حالت نشر بوجود نمی آورد. و فرد برای بدست آوردن اثر مطلوب مواد بیشتری استعمال می کند.

3 ) مرحلۀ اعتیاد (محرومیت عاطفی) : در این مرحله بعد از شک و تردید و شاید مدّتی ترک اعتیاد، شخص سرانجام به مرحلۀ اعتیاد واقعی می رسد که اگر مواد مخدر کم یا ترکیباتش رعایت نگردد نشانه های محرومیت بروز می کند.

معتاد :

معتاد کسی است که در اثر مصرف مکرر و مداوم، متکی و وابسته به مواد مخدر یا دارو شده باشد.

وابستگی فیزیکی :

تا زمانی که مصرف ماده مخدر ادامه دارد وابستگی فیزیکی آشکار نمی شود هنگامی که ماده مربوطه برای مدتی به بدن نرسد علائم آن ظاهر می گردد که گاهی می تواند عواقب شدید و خطرناکی در پی داشته باشد بروز علائم تریاک و یا کمبود، رابطه مستقیم با نوع و مقدار موا و نیز مدّت زمان مصرف ماده دارد.

وابستگی روانی :

عبارت است از تمایل به مصرف ماده ای که دارای اثرات التدازی بوده و یا تولید رضایت خاطر کند بسیاری از اینگونه وابستگی ها صوری هستند که بعد از قطع عامل یا عوامل لذت بخش هیچ گونه نشانۀ مخصوصی بروز نمی دهد و یا اینکه نشانه های بروز یافته ناشی از قطع آنها ضعیف است در وابستگی هایی که به حالت اجبار همراه هستند نشانه های کمبود می تواند بسیار شدید باشد زیرا اغلب این وابستگی ها عاطفی هستند و درمان آنها نیز مشکل است.

تعریف عملیاتی :

تعاریف عملیاتی باید براساس متغیرهای مورد بحث در فرضیه ها صورت گیرد. خانواده عبارت است از افراد و اعضایی که زیر یک سقف با همدیگر زندگی می کنند. و شامل پدر و مادر و فرزندان می باشد.

وضعیت اقتصادی : یعنی اینکه فرد شغل مناسبی داشته باشد و توان تأمین مایحتاج زندگی خویش را برحسب درآمد خود داشته باشد.

محیط اجتماعی منطقه یا محل یا جامعه ای است که فرد در آن رشد می کند به تکامل می رسد و شخصیت می یابد.

عوامل فرهنگی : عواملی هستند که فرد از لحاظ روحی تأمین می کند و باعث آرامش فرد در زندگی شخصی و اجتماعی می شود.

فرضیات تحقیق :

1 ) به نظر می رسد بین محیط نامساعد خانوادگی از قبیل طلاق و مشاجره و خشونت ... و بالا رفتن میزان اعتیاد در جامعه رابطه معناداری وجود دارد.

2 ) به نظر می رسد بین افزایش فقر اقتصادی در جوامع (رفاه اقتصادی و درآمد) و افزایش شیوع پدیده اعتیاد رابطه معناداری وجود دارد.

3 ) به نظر می رسد بین سیاست استعماری حول خارجی و تبلیغات آنها برای دستیابی به اهداف ضد با شیوع اعتیاد در کشورهای جهان سوم رابطۀ معناداری وجود دارد.

4 ) به نظر می رسد بین میزان پذیرش اعتقادات مذهبی و پایبندی افراد به رفتارهای منظم مذهبی و پایین بودن میزان اعتیاد افراد رابطه معناداری وجود دارد.

5 ) به نظر می رسد بین میزان توسعه اجتماعی نابرابر و بی نظمی و تغییرات و تحوّلات شدید نقش و پایگاه اجتماعی افراد و عدم پذیرش ارزشها و هنجارها و اصول بنیادی از سوی افراد جامعه و میزان افزایش اعتیاد رابطه معناداری وجود دارد.